Afscheidswijzer - Voor een wijzer afscheid Vragen? Mail ons of bel 088 237 24 34

Voor een wijzer afscheid

ZOEK
HomeInfotheekNa overlijdenRouw en rouwverwerking

Rouw en rouwverwerking

Na de uitvaart gaat het dagelijkse leven weer verder. Er volgen vele momenten waarop de overledene erbij had kunnen zijn, een verjaardag, Valentijnsdag of het jaarlijkse kerstdiner. Op dergelijke momenten wordt het gemis keer op keer pijnlijk benadrukt. Rouwen is een emotioneel proces dat tijd en energie kost.

 

De pijn van het gemis

Het overlijden van een dierbaar persoon, is één van de ingrijpendste gebeurtenissen die we als mens kunnen meemaken. Rouw ontstaat als reactie hierop en is een proces dat iedereen op eigen wijze doormaakt. Het leven moet opnieuw ingericht worden en het toekomstbeeld krijgt een andere vorm. Het verlies nestelt zich in gedachten, gevoelens en kan zich zelfs lichamelijk gaan uitten. Naarmate het rouwproces vordert, kunnen zowel fysiek als mentaal allerlei spanningsklachten optreden. Zo kan uw eetlust sterk afnemen en kunt u last krijgen van slapeloosheid.

Omgaan met verdriet

‘Omgaan met verlies is het verdriet een plek geven’, is een veelgehoorde uitspraak. Een aanvulling hierop is te vinden in het woord waarderen. Een stoel kan ‘een plek’ gegeven worden, een stoel is namelijk verplaatsbaar. Je partner, moeder, vader, vriend of kind behoren echter tot een andere categorie. Niet tot de categorie van de dingen, maar die van de liefde. Ze zijn verbonden met je ziel en zijn. Het gaat dan ook niet zozeer om het een plek geven, uw dierbare nam namelijk altijd al een belangrijke plek in. Het gaat om die persoon koesteren en de waarde die diegene voor je had appreciëren. Samen met uw naasten kunt u op zoek gaan naar waardevolle symbolen of rituelen om de herinnering aan de overledene levend te houden.

Ruimte voor rouwen, herinneren en herdenken

Het rouwproces is zeer individueel en heeft bij iedereen een ander verloop. Hoe lang het duurt, met welke gevoelens u te maken krijgt en wat steun en troost biedt, het is voor ieder persoon anders. Rouwen heeft tijd en aandacht nodig. Om daar voldoende ruimte voor te creëren kan het verstandig zijn om tijdelijk minder te gaan werken. Dagen waarop u betekenisvolle momenten met de overledene meegemaakt heeft, kunnen ook na lange tijd nog sterke emoties teweegbrengen. Het verdriet kan draaglijker worden door de overledene samen met anderen op een voor u speciale dag te herdenken. Samen herinneringen ophalen, het graf bezoeken of gezamenlijk iets doen waar de overledene van hield.

Overgang naar het dagelijkse leven

Tussen het overlijden en de begrafenis beweegt de tijd razendsnel. Er moeten veel praktische zaken worden geregeld en in hoog tempo beslissingen worden genomen. Als deze hectische periode voorbij is, moet langzaam de terugkeer naar het dagelijks leven gemaakt worden.
Dit kan een moeizaam proces zijn. Als nabestaande kom je als het ware in een vertraagde tijd terecht, terwijl om je heen het gewone leven door raast. Voor velen die het verdriet niet van zo dichtbij meegemaakt hebben, lijkt het naar de achtergrond verdwenen te zijn. Terwijl in uw eigen leven het verlies juist een alomtegenwoordige factor blijft.

Gun uzelf de tijd

• Ga samen op zoek naar passende afscheids- en herdenkingsrituelen.
• Verdriet heeft een functie. Stop het dus niet weg en gun uzelf de tijd.
• Terugblikken en samen herinneringen ophalen kan de herinnering aan de overledene levend houden en u het gevoel geven dat de overledene nog deel van uw leven uitmaakt.
• Als u er zelf niet uitkomt, schroom dan niet om externe hulp in te schakelen.

Hulp bij rouwen: rouw en verliesbegeleiding

Niet meer in de gelegenheid zijn om iemand rechtstreeks te bedanken voor alles wat diegene voor je betekend en gedaan heeft, kan een verlammende werking hebben. Het leven lijkt ondraaglijk en zinloos zonder de overleden persoon. Het kan dan prettig zijn met iemand te
praten over het gemis en samen op zoek te gaan naar een manier om met het verdriet om te gaan. Er zijn vele rouwzorgverleners actief in
Nederland, zowel geschoolde vrijwilligers als professionele begeleiders. Ook het lezen van ervaringen die andere mensen hebben gehad met
rouwen, kan helpen om de eigen reacties te begrijpen.

Losmaken en betekenis geven

Een onomkeerbaar verlies kan een grote impact hebben op iemands leven. Er ontstaat een diepe breuk tussen hoe het leven was voorafgaand
aan het overlijden van een dierbare en het leven zoals het verder zal gaan. Het vormgeven van rouw hangt nauw samen met de kunst van het
losmaken. Losmaken is een vorm van verwerken en verwerken is met name betekenis geven. Onderzoeken welke herinneringen, gedachten
en gevoelens u wilt vasthouden en uitvinden wat u wilt en kunt loslaten. Goed omgaan met rouw betekent echter niet alleen verwerken. Het wil
ook zeggen dat de wond die het gevolg is van het verlies, de tijd krijgt om te helen. Dit vraagt geduld, aandacht en vooral liefde. De gangbare opvatting met betrekking tot rouwen richt zich vooral op het verdriet een plek geven om vervolgens verder te gaan met het leven. Veel mensen ervaren dit idee echter als te dwingend. Ze ondervinden dat rouwen meer geduld, tijd en aandacht nodig heeft. Rouwen is niet op een zeker moment in de tijd klaar, afgesloten of voorbij. Het verlies hoeft niet zozeer een plaats te krijgen, maar raakt verweven in uw levensverhaal.

Een verlaat verdriet

Het verdriet om een verloren dierbare kan zich zelfs jaren later nog aandienen, dit is een verlaat verdriet. Na jarenlang (bewust of onbewust)
op de achtergrond te sluimeren, kan het zich aandienen op een moment en op een manier die u niet verwacht. Dit hoeft niet altijd in de vorm van verdriet te zijn, maar kan zich ook uiten in klachten als chronische pijnen, vermoeidheid, burn-out, depressie en zelfs suïcidale gedachten. Voor mensen die al lang geleden een onomkeerbaar verlies hebben geleden, is het belangrijk te weten dat dit heel gewoon en natuurlijk is. Het aan de oppervlakte komen van een verlaat verdriet wil niet zeggen dat u ergens in bent ‘blijven hangen’ of het verlies niet goed verwerkt hebt. Het laat zien dat het tijd is om de gevolgen van het verlies van toen, in de tegenwoordige tijd aandacht te geven. U kunt via uw huisarts hulp zoeken als u hier graag handvatten bij zou willen hebben. Daarnaast zijn er diverse instanties en organisaties die gespecialiseerd zijn in dit onderwerp en gerichte ondersteuning kunnen bieden.

Praten met lotgenoten

Naast, of in plaats van, professionele hulp kan het ook prettig zijn om te praten met mensen die in een soortgelijke situatie zitten. Er bestaan tientallen gespreksgroepen voor mensen die hun leven weer proberen op te pakken na het overlijden van een dierbare. Men heeft begrip voor
elkaar omdat emoties, gevoelens en vragen herkend worden. Ook voor kinderen bestaan speciale lotgenotencontacten en is het mogelijk om via internet ervaringen uit te wisselen.

Kinderen en rouw

Kinderen rouwen op een andere manier dan volwassenen. Vooral kinderen tot een jaar of zeven vinden het moeilijker dan volwassenen
om naar de toekomst te kijken. Ze zijn vooral bezig met vandaag en morgen, niet zozeer met wat er later gebeurt. Men wil kinderen vaak
sparen en niet te veel met het verdriet confronteren omdat ze ‘het toch niet begrijpen’ of het eng vinden. Het aanwezig zijn bij de uitvaart of
hier zelf een rol in spelen, kan voor kinderen echter goed zijn. Op deze manier voelen ze zich betrokken en wordt het vaak abstracte idee van
‘de dood’ concreter. Natuurlijk is het wel van belang ze hier goed in te begeleiden. Verberg uw verdriet niet, maar deel het met uw kind.
Zo wordt het verdriet bespreekbaar en krijgt het kind de ruimte om verdrietig en boos te zijn. Ouders hebben vaak hun handen vol aan het
eigen verdriet, daarom is ook steun vanuit de omgeving belangrijk. Er zijn verschillende geschoolde rouwzorgverleners te vinden die gespecialiseerd zijn in hulp aan rouwende kinderen.

Omgaan met rouw in uw omgeving

• Het verdriet van iemand die rouwt, laat niemand onberoerd. Familieleden, vrienden en buren willen graag helpen, maar weten niet altijd hoe. Enkele handreikingen:
• Vraag waar de rouwende behoefte aan heeft.
• Probeer geduld te hebben met emoties en gedrag. Doe gevoelens van rouw niet af als ‘overdreven’ en besef dat iedereen op eigen wijze rouwt.
• Bied in het begin praktische hulp aan. Help eens met koken of pas een middag op de kinderen.
• Geef de rouwende op bijvoorbeeld de sterfdag of verjaardag van de overledene wat extra van uw aandacht, tijd en energie.
• Blijf ook na langere tijd bereid om te luisteren.
• Geef geen ongevraagde adviezen over bijvoorbeeld het opruimen van kleding.
• Vraag of de rouwende af en toe samen met u iets wil ondernemen en laat de ander vrij hierop in te gaan of niet.



 


Vertrouwelijk chatten over verlies

 Benieuwd naar de mogelijkheden en opties in uw regio? Vind hier een Afscheidswijzer in uw omgeving



Naar boven

Infotheek


Vind een Afscheidswijzer in uw omgeving

ZOEK

De Afscheidswijzer nieuwsbrief


Meld u aan voor de nieuwsbrief!
AANMELDEN
Wij verstrekken uw e-mailadres niet aan derden en gebruiken deze niet voor andere doeleinden dan het versturen van de nieuwsbrief.

Heeft u vragen?

088 237 24 34
Wilt u liever mailen? Ga naar het contactformulier of stuur uw e-mail naar info@afscheidswijzer.nl.

Afscheidswijzer

Edities

Partners

Profileren


Volg ons