Afscheidswijzer - Voor een wijzer afscheid Vragen? Mail ons of bel 088 237 24 34

Voor een wijzer afscheid

ZOEK
HomeInfotheekNa overlijdenTestament en erfenisTestament en erfenis

Testament en erfenis

De erfenis is vaak een broeiplaats voor conflicten. Zelfs in de vreedzaamste families, ontstaan ruzies over de verdeling van de bezittingen van een overledene. Wie niets regelt, laat zijn bezit volgens de wet na aan de langstlevende partner en de kinderen. Een wilsbeschikking in de vorm van een testament of codicil, bieden de mogelijkheid om hiervan af te wijken.

Erfenis met testament
In de wet wordt een testament de ‘uiterste wil’ genoemd. Het is een officiële akte die een notaris voor u opstelt en bewaart. In een testament
kunnen aanwijzingen staan voor de regeling van het nalatenschap, de voogdij over uw kinderen en de wensen omtrent uw uitvaart. Een testament kan een erfstelling of een legaat bevatten. Als er sprake is van een erfstelling, erven de nabestaanden ook de eventuele schulden van de overledene. In de gevallen dat duidelijk omschreven bezittingen of een bepaald geldbedrag wordt uitgekeerd, gaat het om een legaat.

Erfenis zonder testament
Het kan zijn dat er geen erfgenamen zijn aangewezen door de overledene. In een dergelijk geval had de overledene geen testament en bepaalt
de wet wie de erfgenamen zijn. De verdeling van de erfenis verloopt dan door de nabestaanden in te delen in verschillende categorieën. Als
eerste wordt er gekeken of er personen uit categorie één in leven zijn (echtgenoot en kinderen). Mochten er geen erfgenamen in categorie één zijn, dan wordt naar de tweede groep gekeken (ouders, broers en zussen). Vervolgens naar groep drie (grootouders) en tot slot naar de vierde en laatste categorie (overgrootouders). De erfgenamen in een groep hebben allemaal recht op een gelijk aandeel van de erfenis, een uitzondering daarop is de partner van de overledene. In eerste instantie gaat de hele erfenis naar de partner. De kinderen kunnen hun deel van de erfenis opeisen nadat de echtgenoot ook overleden is.

Testament opvragen
Bij het Centraal Testamentregister (CTR) in Den Haag is na te vragen of een overledene een testament heeft en bij welke notaris deze in bewaring is. U kunt opvragen of er een testament is, maar via het CTR geen inzicht krijgen in de inhoud ervan. De aanvraag moet schriftelijk gebeuren met bijgevoegd een akte van overlijden van de desbetreffende persoon. Deze akte is op te vragen bij de gemeente waarin het overlijden heeft plaatsgevonden. Dit kan dus een andere gemeente zijn dan waarin de overledene woonachtig was.

Erfenis aanvaarden of verwerpen
Naast geld of bezittingen, kan een erfenis ook uit schulden bestaan. Wanneer de schulden groter zijn dan het kapitaal van de overledene,
lopen erfgenamen het risico dat zij moeten bijbetalen. De erfgenamen kunnen dan kiezen om de erfenis volledig te verwerpen. Als het nog
niet zeker is hoe de balans gaat uitvallen, kunt u ook kiezen om de erfenis beneficiair te aanvaarden. Dit wil zeggen dat u de erfenis onder
voorwaarden accepteert. Het is een middenweg tussen aanvaarden en het hele erfdeel verwerpen. U aanvaart de erfenis in dit geval alleen als
de schulden niet hoger zijn dan de waarde van de te erven bezittingen. Let wel, wanneer u eenmaal bij de notaris bent geweest om de erfenis te
accepteren, kunt u deze niet alsnog achteraf verwerpen.

Codicil
Een codicil is kort gezegd een minder officiële versie van een testament. Het is een handgeschreven document waarin de erflater vastlegt wat er
met zijn bezittingen moet gebeuren. Ook de wensen voor de uitvaart kunnen hier in staan. Het voordeel van een codicil is dat u er niet voor
naar de notaris hoeft. Daarnaast kunt u hem bij veranderende wensen makkelijk wijzigen, degene die het opgesteld heeft kan dit ieder moment
zelf doen. Alleen de verdeling van onroerend goed en geld kunt u niet in een codicil vastleggen. Nadeel is dat het document makkelijk zoek
kan raken, nabestaanden niet altijd weten waar ze het kunnen vinden of ze het makkelijk kunnen achterhouden aangezien het niet officieel
geregistreerd is.

Erfbelasting
Wanneer u geld of bezittingen erft, dient u hier erfbelasting over te betalen. Dit werd voorheen successierecht genoemd. De hoogte van de erfbelasting hangt af van uw verwantschap met de overledene en de waarde van de erfenis. Naaste familieleden, zoals de echtgenoot en kinderen, worden minder zwaar belast dan verre familie. Een notaris of belastingadviseur kan adviseren over de manier waarop u de erfenis zo gunstig mogelijk kunt regelen voor uw nabestaanden.

Mediation
Het afwikkelen van de erfenis is niet eenvoudig. De erfgenamen moeten met elkaar tot een oplossing komen en zij zijn het niet altijd met elkaar eens. Emoties spelen hierbij een rol, want iedere erfgenaam had immers een eigen band met de overledene. Verschillen in de onderlinge verhoudingen kunnen in een periode van rouw nog eens extra naar voren komen. Toch moeten er belangrijke beslissingen genomen worden. Een mediator is een onafhankelijke deskundige die de erfgenamen met elkaar in gesprek laat komen. Het kan nodig zijn dat er vooraf met ieder apart wordt gesproken. Daarna volgt dan een gezamenlijk gesprek dat door de mediator wordt begeleid. Iedereen wordt uitgenodigd de eigen visies en ideeën op tafel te leggen. Daarbij is er de nodige aandacht voor de gevoeligheden die er tussen erfgenamen/familieleden kunnen zijn. Veelal lukt het om in een aantal gesprekken tot een resultaat te komen dat voor iedereen aanvaardbaar is. Met mediation kan een langdurige en kostbare procedure bij de rechtbank worden voorkomen. Daarnaast is het vaak voor de onderlinge verhoudingen tussen erfgenamen een groot voordeel.

Executeur
Degene die verantwoordelijk is voor de afhandeling van de erfenis wordt de executeur genoemd. Een executeur wordt in een testament benoemd. Voorheen mocht deze benoeming ook in een codicil gebeuren, maar sinds er nieuwe regels omtrent het erfrecht ontwikkeld zijn, is dit niet meer toegestaan. De executeur kan één van de erfgenamen zijn, maar dit is niet verplicht. Als u liever een onafhankelijke buitenstaander deze taak toeschrijft, kunt u een professionele executeur benoemen in uw testament. Volgens de wet krijgt de persoon die de rol van executeur op zich neemt 1% van het vermogen dat de overledene bezat op de dag van overlijden. In het testament kan echter ook een andere vorm van vergoeding staan, bijvoorbeeld een vast bedrag. Als u als nabestaande tot executeur bent benoemd, hou dan rekening mee dat het wat tijd in beslag kan nemen om uw taken als executeur te voltooien. Om deze reden, en doordat het voor de overige erfgenamen niet altijd duidelijk is wat er bij de afhandeling komt kijken, is het mogelijk dat er wantrouwen of onbegrip ontstaat. Hou de overige erfgenamen, zeker als u zelf ook erfgenaam bent, daarom goed op de hoogte van de ontwikkelingen, Op deze wijze voorkomt u problemen onderling.


Benieuwd naar de mogelijkheden en opties in uw regio? Vind hier een Afscheidswijzer in uw omgeving



Naar boven

Infotheek


Vind een Afscheidswijzer in uw omgeving

ZOEK

De Afscheidswijzer nieuwsbrief


Meld u aan voor de nieuwsbrief!
AANMELDEN
Wij verstrekken uw e-mailadres niet aan derden en gebruiken deze niet voor andere doeleinden dan het versturen van de nieuwsbrief.

Heeft u vragen?

088 237 24 34
Wilt u liever mailen? Ga naar het contactformulier of stuur uw e-mail naar info@afscheidswijzer.nl.

Afscheidswijzer

Edities

Partners

Profileren


Volg ons